Menu

   

    

 

 

Hortiterapia

Hortiterapia, niegdyś wykorzystywana głównie w terapii różnorodnych schorzeń i rehabilitacji, dziś coraz częściej stanowi narzędzie i inspirację do aranżacji zielonych przestrzeni funkcjonowania człowieka. Szczególną rolę odgrywa w przypadku aranżacji przestrzeni dla dzieci i młodzieży, od ogrodów przydomowych po ogrody szkolne, na które moda powraca w ostatnich latach.

Chodzi o to aby oprócz tego wyznaczonego miejsca stworzyć dzieciakom atrakcje w innych miejscach ogrodu w ramach jego `normalnego` zagospodarowania. Czyli żeby np. w zwykłą ścieżkę choćby z kostki wbudować fragment z różnych materiałów, o różnych fakturach, albo warzywnik i zielnik urządzić tak by dzieci miały wygodny dostęp do grządek gdzie będą mogły podjadać "prosto z krzaka". Więcej patentów znajdziesz poniżej w części praktycznej.

Bawcie się w nazywanie, wyszukiwanie, sprawdzanie, zestawianie na zasadzie przeciwieństw i podobieństw. Przykładowe faktury: owłosione i miękkie (czyściec wełnisty) szorstkie i chropowate (słoneczniczek szorstki, żylistek szorstki) , twarde (sukulenty np. rojniki), gładkie (kora młodej brzozy), kłujące (mikołajek iberyjski, jukka, iglaki tj. świerk, jałowiec), puszyste (kwiatostany perukowca podolskiego, miskantów).

Wykorzystaj wzory i faktury materiałów, możesz zrobić specjalną ścieżkę, czy placyk gdzie zastosujesz różne rodzaje materiałów obok siebie. Może to być na stałe lub okazjonalnie na zasadzie doraźnej instalacji. Najprostsza zabawa polega na tym, że dziecko z zamkniętymi lub z zawiązanymi oczami może po takiej ścieżce chodzić i zgadywać na czym stoi, opisywać cechy podłoża na zasadzie szorstkie, gładkie, ciepłe, zimne. A oto rodzaje materiałów jakie możesz wykorzystać aranżując powierzchnie do chodzenia: zrębki, kora, trociny, żwir, keramzyt, kamień, beton, cegła, drewno, słoma.

 Wykorzystaj wodę aranżując suche i mokre powierzchnie, a także różnorodne zabawy wodne. To jedna z najlepszych aktywności ogrodowych dla dzieci w ciepłe, letnie dni. Niech się zamoczą od stóp do głów. Ważne też aby miały możliwość samodzielnego eksperymentowania np. tworzenia konstrukcji po których wlewana woda będzie spływać na ziemię. Możliwości jest wiele, a dziecięca inwencja nie zna granic. Wystarczy wskazać kierunek i … pozwolić czasem się pobrudzić, zamoczyć!

Wykorzystaj zmysł smaku. Tu nie ma co zbyt długo się rozwodzić. W ogrodzie przydomowym (a nawet na miejskim balkonie) gdy masz dzieci po prostu powinieneś mieć choćby mikro strefę z jadalnymi owocami, warzywami i ziołami. Co więcej powinieneś wiedzieć co w ogóle masz w ogrodzie, czyli które rośliny można zjeść, a które są trujące. Uważaj, bo trujących jest wiele, z pozoru niewinnych roślin ogrodowych. Natomiast choćby trawa trująca nie jest i nic nie stoi na przeszkodzie aby dzieciaki ją czasem skubnęły. Moje szczere przerażenie budzą dzieci które boją się (tak! boją się!) boso przejść po trawie. O rodzicach którzy tego zabraniają nawet nie wspomnę.

Ważne aby pozwolić dzieciom dotykać, próbować `z krzaka` nie tylko owoce, ale choćby warzywa tj. sałata – różne gatunki, jarmuż, kapusta, szczypiorek, natka pietruszki, zielony groszek, pomidory a także zioła np. mięte, bazylię. Co więcej namawiam was do uprawy jadalnych kwiatów (kwiaty lilaka, czyli bzu, nasturcji, bratka, nagietka) i oczywiście próbowania ich. To są genialne, rozwijające zabawy!

Wykorzystaj zmysł węchu. Zapachy zostają z nami na całe życie. Stymulują nasze zmysły, wpływają na nasze emocje, uwrażliwiają, odprężają, uspokajają. Warto wprowadzać maluchy w świat zapachu, uwrażliwiać je na zapachy, zachęcać do ich odkrywania, zauważania, identyfikowania np. z konkretnymi roślinami, warzywami, ziołami. Świetna zabawa to odgadywanie rośliny, przedmiotu wyłącznie po zapachu bez możliwości oglądania.

- Posadź w ogrodzie rośliny o intensywnie pachnących kwitach np. lilak Mayera Palibin, róże, konwalie, groszek pachnący, jaśminowiec, nagietki, fiołki, maciejkę,

- Zioła, zwłaszcza na słonecznych, suchych stanowiskach wydzielają przyjemny zapach.

- Warto mieć świadomość, że również owoce i warzywa mają swój charakterystyczny, często mocny zapach np. koper, pietruszka, cebula, truskawki czy pigwowiec.

- Zwróć uwagę, że zapachy ogrodu to nie tyko pachnące kwiaty, ale także mniej nobliwe wonie jak choćby (cudowny moim zdaniem) zapach ziemi i skoszonej trawy, zapach kompostu (tak, tak, bo czemu nie?) czy zapach ogniska lub jesiennych liści zgrabionych na kupki.

Wykorzystaj zmysł słuchu. Dźwięki przyrody, ogrodu to najpiękniejsza i najstarsza muzyka – szum drzew, śpiew ptaków, bzyczenie pszczół, cykanie świerszczy. To dźwięki które towarzyszą niemal każdemu skrawkowi zieleni. Można jednak pokusić się o kilka zabiegów które urozmaicą i wzbogacą twoją ogrodową orkiestrę, zachęcając dzieci do dźwiękowych eksperymentów.

- Posadź rośliny które wydają na wietrze charakterystyczne, szeleszczące dźwięki np. ozdobne trawy czy miechunki

- Postaw na szemranie wody instalując nawet niewielką fontannę czy kaskadę

- Posadź miododajne rośliny przywabiające pszczoły, zamontuj domki dla owadów

- Możesz kupić lub wykonać samodzielnie (najlepiej wspólnie z dzieciakami) specjalne instalacje dźwiękowe które poustawiasz lub pozawieszasz w ogrodzie tj. wietrzne dzwonki. Fajnie jeżeli dzieci będą miały możliwość `zagrania` w jakiś aktywny sposób na tej instalacji.

Wykorzystaj zmysł wzroku. Masz tu pole do popisu. W zasadzie wszystko co nas otacza, co widzimy odbieramy właśnie zmysłem wzroku najpełniej. W swoim ogrodzie możesz zastosować kilka rozwiązań które uatrakcyjnią odbiór przestrzeni przez twoje dzieci, uwrażliwią je na kolory, rozwiną wyobraźnie. Dzieci potrzebują kolorów.

- Możesz podzielić ogród na strefę aktywności (kontrastu) i strefę wyciszenia (harmonii). Wprowadź żywy kolor, zastosuj barwy i zestawienia kontrastowe (zielony i czerwony, pomarańczowy niebieski, biały czarny, biały i czerwony) tam gdzie przewidujesz największą aktywność fizyczną. Zgodnie z założeniami hortiterapii każdy ogród zmysłów powinien oferować użytkownikom zacienione miejsce odpoczynku a także zaciszne schronienie gdzie będą mogli wyciszyć się, medytować np. osłonięta polana, intymny kącik. W strefie wyciszenia i mniejszej aktywności wprowadź barwy i zestawienia harmonijne (zielony i żółty, fioletowy i błękitny, pomarańczowy i czerwony)

- Pamiętaj jasne pomarańcze, żółcie i czerwienie są związane z energią i stymulacją podczas gdy błękity, zielenie i biele są bardziej uspokajające, wyciszające.

- Warto sadzić graficzne i wesołe rośliny tj. słoneczniki, szczególnie gdy masz bardzo małe dzieci, gdyż te najlepiej konotują w przestrzeni właśnie tego typu formy

- Warto posadzić rośliny które przyciągają motyle np. lawenda, zamontować poidełko by przywabić ptaki i owady, zimą zamontować karmnik by przyciągnąć ptaki

- Pamiętaj, ze kolor to nie tylko kwiaty, ale także igły, liście, a także kolor nawierzchni, elewacji, elementów wyposażenia.

- Zmysł wzroku to nie tylko kolor (choć na tym skupiamy się najbardziej) ale także kształt, forma

 Autor A. Sikora- Stachurska

(c) Copyright 2018 nspdulczamala.pl
Projekt i wykonanie:
StronyNaMedal.pl